banner

Uwarunkowania przyrodnicze i technologiczne prowadzenia gospodarki wodno-ściekowej

Polska jest jednym z najuboższych w wodę państw Europy. Oprócz wód głębinowych, również wody powierzchniowe stanowią surowiec do produkcji wody pitnej. Zapewniają też życie wielu organizmom wodnym, zwierzętom i ptakom. Niezbędne są w przemyśle i rolnictwie. Wymagają zatem szczególnej troski nie tylko o ich zasoby, ale także o ich jakość. Niestety są one jednocześnie odbiornikiem dostarczanych w ściekach zanieczyszczeń wraz z zawartymi w nich związkami takim jak azot czy fosfor. Kumulacja tych związków w wodach stanowi dla nich duże zagrożenie. Przy zbyt wysokim stężeniu azotu w wodach, zachodzi proces eutrofizacji, czyli wzbogacania odbiorników wody w składniki pokarmowe. Spowodowany tym wzmożony rozwój roślin, w szczególności glonów i planktonu, wywołuje niebezpieczny dla wszystkich organizmów wodnych deficyt tlenu, w wyniku którego powstają toksyczne substancje takie jak amoniak, siarkowodór, metan, przyczyniające się do starzenia się zbiorników wodnych, wypłycania  ich, oraz przekształcania w torfowiska. Powstający podczas rozkładu materii organicznej amoniak, ma niekorzystny wpływ na biocenozę. Spożywanie pokarmów i picie wody, w których znajdują się nadmierne ilości związków zawierających azot jest też szkodliwe dla ludzi. Musimy o tym pamiętać, korzystając ze zbiorników wodnych jako surowca do produkcji wody pitnej. Problem obecności związków biogennych w oczyszczonych ściekach jest bardzo ważny. Podlega on ustawowej regulacji, a najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych do środowiska, w tym fosforu ogólnego i różnych form azotu, reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24.07.2006 roku. Stąd też w ostatnich latach, obserwuje się zwiększanie wymagań w stosunku do jakości ścieków oczyszczonych odprowadzanych z oczyszczalni. Wymagania te wymusiły poszukiwania i stosowanie coraz to nowocześniejszych technologii oczyszczania ścieków, zarówno pod względem technologicznym jak i ekonomicznym. Kierując się zasadą wyboru technologii oczyszczania ścieków przy użyciu najlepszych dostępnych technik (Best Available Techniques – BAT), coraz więcej przedsiębiorstw podejmuje decyzję o zastosowaniu do oczyszczania ścieków takich technologii, jak np. technologia z użyciem osadu czynnego w sekwencyjnych reaktorach SBR (Sequencing-Batch-Reactor).

 

Metoda osadu czynnego jest to biologiczna metoda oczyszczania ścieków korzystająca z tych samych mechanizmów, którym podlegają zanieczyszczenia organiczne wprowadzone do naturalnych zbiorników wodnych. Podobnie jak w przyrodzie, zachodzą tutaj procesy adsorpcji, sedymentacji, rozkładu biochemicznego i mineralizacji. W dwóch ostatnich, główną rolę odgrywają bakterie heterotroficzne i mikroskopijne grzyby, dla których martwa materia organiczna stanowi źródło pokarmu. W przyrodzie jednak, ze względu na duże rozcieńczenie i niekorzystne warunki tlenowe, procesy te przebiegają wolno. Oczyszczalnie wykorzystujące metodę osadu czynnego projektuje się więc tak, aby procesy oczyszczania przebiegały intensywniej, w znacznie krótszym czasie i na dużo mniejszej powierzchni niż to ma miejsce w przyrodzie. Zwiększenie intensywności oczyszczania uzyskuje się poprzez zapewnienie lepszego kontaktu substancji ściekowych z jak największą biomasą mikroorganizmów, jednocześnie zapewniając im warunki sprzyjające dużej aktywności biologicznej. Taka właśnie metoda oczyszczania, oraz technologia SBR, zastosowana jest w naszej nowej oczyszczalni ścieków.